Beeld: ‘Spring’, Jill Wellington via Pixabay
Yes, we zitten alweer in april! En het KNMI voorspelt zonnige perioden. Dus gaan we lekker de tuin in, of ergens een terrasje pakken. Maar pas wel op: het lieflijke lentezonnetje kan verraderlijk zijn.
Ook al geeft de thermometer nog geen 20 graden aan: in vroege voorjaar verbrandt je huid sneller dan je denkt. Veel mensen gaan ervan uit dat je in maart en april nog lang geen anti-zonnebrandmiddel nodig zou hebben. Maar dat misverstand kan pijnlijk uitpakken. Vlak na de winter heeft je huid nog zo weinig beschermend pigment opgebouwd, dat je zelfs eerder kunt verbranden dan in de zomer.
Natuurlijk, zonlicht is gezond: het zorgt voor de aanmaak van vitamine D, wat weer gunstig is voor je botten, tanden, spieren en je afweersysteem. Maar als je huid te vaak verbrandt, kan dat leiden tot huidkanker − een diagnose die 1 op de 5 mensen in Nederland krijgt. Gelukkig is er ook goed nieuws: volgens het Huidfonds is huidkanker vrijwel altijd te voorkomen.
Zonkracht
Het is niet de temperatuur, maar de zonkracht die bepaalt hoeveel je huid te lijden heeft. Hoe hoger de zonkracht, des te sneller je verbrandt.
Zonkracht wisselt per seizoen en ook per dag. In de Nederlandse herfst en winter is de zonkracht meestal minder dan 1. Maar in de lente en zomer kan die variëren van 3 tot 7 en soms 8. Vanaf zonkracht 3 heeft je huid echt bescherming nodig, dus begin maar vast te smeren!
Bij zonkracht 5 loop je een serieus risico op huidschade; bij zonkracht 7 à 8 verbrandt een onbeschermde huid zelfs al na tien minuten.
Ga je naar Zuid-Europa? Of naar een hooggebergte, waar de lucht ijler is en de ozonlaag dunner? Hou dan rekening met zonkracht 10 of hoger. Nóg dichter bij de evenaar kan de zonkracht oplopen tot 15 en hoger. Blijf dan maar veilig in de schaduw.
Om vooraf te weten op welke zonkracht je moet rekenen, kun je de Zonkrachtwijzer op de RIVM-website raadplegen, of de zonkracht checken op Huidfonds.nl.
Smeren
Is het een bewolkte dag? Hoe overdreven het ook lijkt: ook nu heb je nog steeds een zonnebrandcrème nodig, of een dagcrème met UV-filter.
Een paar smeertips:
- Kies minimaal factor 30 en smeer je huid twintig minuten van tevoren in.
- Let op kwetsbare plekken die vaak worden vergeten: je gezicht, je handen, je oren en je nek. Ook daar kun je snel verbranden. En vergeet je lipbalsem met UV-filter niet!
- Denk eraan om elke twee uur ‘bij te smeren’. Of nog vaker, wanneer je veel zweet of hebt gezwommen. Let op: dat geldt óók bij een waterproof zonnebrandcrème!
- De dunne huid van jonge kinderen vraagt om extra bescherming. Baby’s tot zes maanden kun je beter uit de zon houden.
Kleding
Kleding is de beste buffer tegen UV-straling. Trek dus luchtige kleren aan met lange mouwen, lange broekspijpen of een lange rok. Hier past wel een waarschuwing: hoe lichter van kleur je kleding is en hoe dunner de stof, hoe meer UV-straling er doorheen komt. Hou de stof maar eens tegen het licht en kijk hoeveel lichtpuntjes je ziet: dáár komt die straling dus doorheen. Kleren die nat (geworden) zijn, beschermen eveneens minder goed.
Om je gezichtshuid te ontzien kun je een zonnebril met UV-filter en een zonnehoed opzetten.
Gun je huid ruim de tijd om aan de eerste zonnestralen te wennen. Bouw het rustig op, te beginnen met vijf à tien minuten. En blijf uit de zon tijdens de ‘piekuren’, tussen 11 en 15 uur.
Toch verbrand?
Ging het toch mis en is je huid nu zo rood als een kreeft? In ernstige gevallen moet je de huisarts bellen, bijvoorbeeld als een groot deel van je lichaam verbrand is, er blaren ontstaan en je last krijgt van duizeligheid en hoofdpijn. Maar normaal gesproken volstaan deze huis-tuin-en-keukenmaatregelen:
- Koel je huid met lauw of bijna-koud water, of met natte doeken.
- Hydrateer je huid met een vochtinbrengende crème of een aftersun-lotion op waterbasis.
- Neem zo nodig paracetamol tegen de pijn.
- Blijf een paar dagen in de schaduw, zodat je huid zich kan herstellen.
- Hoe verleidelijk ook: ga niet aan die losse velletjes trekken…!
Huidtypen
Mocht je nu zeggen: ‘Ach, ik heb van nature een getinte huid, dus ik hoef me niet druk te maken’ – wás het maar zo’n feest! Zuid-Aziatische en mediterrane huidtypes verbranden niet zo snel als de lichte huidtypes, maar zijn nog steeds kwetsbaar voor schade door UV-straling. Dus ook met een getinte huid kun je je beter goed insmeren en tussen 11 en 15 uur uit de zon blijven.
Alleen met een donkerbruine huid loop je geen risico op verbranding. Wel geldt nog steeds dat een zonnebrandcrème helpt om vroegtijdige huidveroudering te voorkomen. Tóch maar smeren dus…
(Dit artikel verscheen eerder in het Nederlands Dagblad)
Waardeer je dit artikel?
Dan kun je dat laten blijken met een financiële bijdrage. Zo help je mij om als freelancer te blijven werken!