Beeld: Pexels via Pixabay
Veel mensen zien als een berg tegen de wintermaanden op. Wamt ’s winters lijkt de tijd zoveel trager te gaan. Daardoor vallen allerlei dagelijkse verplichtingen je ook veel zwaarder.
Hoe komt dat eigenlijk? En kun je er iets tegen doen?
’s Ochtends word je wakker in het pikkedonker. Vaak pak je in datzelfde pikkedonker de fiets of de trein, want werk en school gaan na de kerstvakantie onverbiddelijk door. Of je staat eerst je autoruiten te krabben terwijl je nog amper bij kennis bent. Vervolgens maak je je werk- of schooldag vol. En tot slot rest je thuis een lange, duistere avond …
Niet voor niets wordt de derde maandag van januari Blue Monday genoemd. Moedeloosheid slaat toe bij het vooruitzicht dat we deze sleur nog een paar maanden moeten volhouden.
Maar gaat de tijd ’s winters werkelijk langzamer? Natuurlijk niet; alleen in onze beleving. En dat heeft meerdere psychologische en fysieke oorzaken.
Minder daglicht
Minder daglicht vertraagt onze interne biologische klok. Daardoor voel je je slomer en lijkt de tijd lijkt langzamer te verstrijken. Valt daar iets tegen te doen? Zeker wel! Zorg om te beginnen voor je dagelijkse portie daglicht, want dat is de beste reset voor je biologische klok. Ga dagelijks tien tot twintig minuten naar buiten, of het nu bewolkt is of niet. Onderzoek heeft aangetoond dat licht in de ochtend je alertheid verhoogt en het ritme ‘versnelt’. Overweeg ook eens een daglichtlamp; ’s ochtends een halfuurtje helpt veel mensen al.
Minder energie
Onze energie neemt af, bijvoorbeeld doordat we minder bewegen. Een wandeling of een fietstocht door regen- of hagelbuien is nu eenmaal niet aanlokkelijk. En bij extra guur weer kiezen we meestal de trein of de auto, in plaats van stoer vijftien kilometer te fietsen naar school of het werk.
Niettemin is het beter om je tegenzin te overwinnen en in beweging te blijven. Een half uurtje lopen is al voldoende; zo pak je buiten gelijk het daglicht mee. Minder daglicht betekent namelijk minder vitamine D, en vitamine D-tekort maakt ook moe.
Minder variatie
Sowieso zitten we veel langer binnen, maar ook de sociale activiteiten nemen af. Wie zich niet meerdere vakanties kan veroorloven, brengt de meeste tijd door in huis of op de werkplek. Gebrek aan afwisseling maakt het leven saaier en de tijd schijnbaar trager. Dat komt doordat ons brein de tijd grotendeels ‘meet’ aan de hand van nieuwe prikkels. Hoe minder afwisseling, des te langer alles lijkt te duren.
Hoe kom je aan die broodnodige verse prikkels? Door zelf wat bescheiden avontuur te organiseren. Probeer eens een onbekende wandelroute. Reis eens naar een plaats waar je normaal nooit komt. Bekijk een tentoonstelling, zoek kennissen op die je lang niet hebt gezien. Volg een cursus, probeer elke week een ander recept uit – kortom, ga op zoek naar frisse indrukken, dan verstrijkt de tijd in je beleving veel vlotter.
‘Winterdip’
Lagere temperaturen, grauwe luchten en langdurige duisternis hebben hun weerslag op je stemming. Sommige mensen krijgen zelfs uitgesproken depressieve klachten. En somberheid maakt dat je je naar binnen keert, dat je houding passiever wordt en dat de tijd soms in loodzware minuten verstrijkt. Zodra ’s ochtends meedogenloos de wekker gaat, zou je die het liefst met een klap tot zwijgen brengen en weer onder de dekens verdwijnen.
Toch geldt ook hier: ga naar buiten en beweeg! De combinatie van licht en beweging verhoogt je energieniveau. Overdrijven hoeft niet; twintig à dertig minuten per dag is al mooi. En als aanvulling kan ook hier de daglichtlamp letterlijk en figuurlijk wat verlichting brengen.
Hier past wel een kanttekening: bij een zware depressie (in de medische zin van het woord) kun je het beste een professional raadplegen.
Rituelen
In het algemeen helpt het om positieve winterassociaties te creëren. De zomer reserveren we voor leuke dingen: vakantie, festivals en ’s avonds lang in de tuin zitten met een koel drankje. Dat schept ‘zonnige’ herinneringen. Daartegenover lijkt de winter bij terugblik soms bijna eindeloos.
Dus waarom die winter niet vullen met wintereigen ritueeltjes? Steek kaarsen aan om de avonden knusser te maken. Kijk typische winterseries of lees dito boeken. Drink warme chocolademelk of glühwein en eet karakteristieke winterkost; boerenkool is een klassieker, of iets warms met appel en kaneel. Wanneer je de winter gaat beleven als een seizoen met unieke charmes, zullen die zware, donkere maanden al een stuk lichter voelen.
(Dit artikel verscheen eerder in het Nederlands Dagblad)
Waardeer je dit artikel?
Dan mag je dat ook laten blijken met een financiële bijdrage. Zo help je mij om als freelancer te blijven werken!